∫π每天一道数学题

三次切线与导数不等式证明

ƒ 函数与导数

设函数 f(x)=e2x+lnx(x>0)f(x)=\frac{e} {2x}+lnx(x>0) . (1)求 f(x)f(x) 的单调区间; (2)已知 a,b∈Ra,b\in R,曲线y=f(x)y=f(x)上不同的三点(x1,f(x1)),(x2,f(x2)),(x3,f(x3))\left ( {x_{1} ,f\left ( {x_{1}} \right )} \right ),\left ( {x_{2} ,f\left ( {x_{2}} \right )} \right ),\left ( {x_{3} ,f\left ( {x_{3}} \right )} \right )处的切线都经过点(a,b)(a,b) .证明: (ⅰ)若 a>ea> e,则0<b−f(a)<12(ae−1)0 < b-f(a) < \frac{1} {2}\left ( {\frac{a} {e}-1} \right ) ; (ⅱ)若 0<a<e,x1<x2<x30 < a < e ,x_{1} < x_{2} < x_{3},则2e+e−a6e2<1x1+1x3<2a−e−a6e2\frac{2} {e}+\frac{e -a} {6 e^{2}} < \frac{1} {x_{1}}+\frac{1} {x_{3}} < \frac{2} {a}-\frac{e -a} {6 e^{2}} . (注: e=2.71828⋯e =2.71828\cdots 是自然对数底数)

解析

答案:(1) f(x)f\left ( {x} \right )的减区间为(0,e2)\left ( {0,\frac{e} {2}} \right ),增区间为(e2,+∞)\left ( {\frac{e} {2},+\infty} \right ) . (2)(ⅰ)见解析;(ⅱ)见解析.

分析

(1)求出函数的导数,讨论其符号后可得函数的单调性. (2)(ⅰ)由题设构造关于切点横坐标的方程,根据方程有3个不同的解可证明不等式成立,(ⅱ) k=x3x1k=\frac{x_{3}} {x_{1}},m=ae<1m=\frac{a} {e} < 1,则题设不等式可转化为t1+t3−2−2m<(m−13)(m2−m+12)36m(t1+t3)t_{1} +t_{3} -2-\frac{2} {m} < \frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {36m\left ( {t_{1} +t_{3}} \right )},结合零点满足的方程进一步转化为lnm+(m−1)(m−13)(m2−m+12)72(m+1)<0lnm+\frac{\left ( {m-1} \right )\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72\left ( {m+1} \right )} < 0 ,利用导数可证该不等式成立.

第(1)问

f′(x)=−e2x2+1x=2x−e2x2f'\left ( {x} \right )=-\frac{e} {2x^{2}}+\frac{1} {x}=\frac{2x- e} {2x^{2}} , 当 0<x<e20 < x < \frac{e} {2},f′(x)<0f'\left ( {x} \right ) < 0;当x>e2x>\frac{e} {2},f′(x)>0f'\left ( {x} \right )>0 , 故 f(x)f\left ( {x} \right )的减区间为(0,e2)\left ( {0,\frac{e} {2}} \right ),f(x)f\left ( {x} \right )的增区间为(e2,+∞)\left ( {\frac{e} {2},+\infty} \right ) .

第(2)问

(ⅰ)因为过 (a,b)\left ( {a,b} \right )有三条不同的切线,设切点为(xi,f(xi)),i=1,2,3\left ( {x_{i} ,f\left ( {x_{i}} \right )} \right ),i=1,2,3 , 故 f(xi)−b=f′(xi)(xi−a)f\left ( {x_{i}} \right )-b=f'\left ( {x_{i}} \right )\left ( {x_{i} -a} \right ) , 故方程 f(x)−b=f′(x)(x−a)f\left ( {x} \right )-b=f'\left ( {x} \right )\left ( {x-a} \right ) 有3个不同的根, 该方程可整理为 (1x−e2x2)(x−a)−e2x−lnx+b=0\left ( {\frac{1} {x}-\frac{e} {2x^{2}}} \right )\left ( {x-a} \right )-\frac{e} {2x}-lnx+b=0 , 设 g(x)=(1x−e2x2)(x−a)−e2x−lnx+bg\left ( {x} \right )=\left ( {\frac{1} {x}-\frac{e} {2x^{2}}} \right )\left ( {x-a} \right )-\frac{e} {2x}-lnx+b , 则 g′(x)=1x−e2x2+(−1x2+ex3)(x−a)−1x+e2x2g'\left ( {x} \right )=\frac{1} {x}-\frac{e} {2x^{2}}+\left ( {-\frac{1} {x^{2}}+\frac{e} {x^{3}}} \right )\left ( {x-a} \right )-\frac{1} {x}+\frac{e} {2x^{2}} =−1x3(x−e)(x−a)=-\frac{1} {x^{3}}\left ( {x- e} \right )\left ( {x-a} \right ) , 当 0<x<e0 < x < e或x>ax>a时,g′(x)<0g'\left ( {x} \right ) < 0;当e<x<ae < x < a时,g′(x)>0g'\left ( {x} \right )>0 , 故 g(x)g\left ( {x} \right )在(0,e),(a,+∞)\left ( {0, e} \right ),\left ( {a,+\infty} \right )上为减函数,在(e,a)\left ( {e ,a} \right ) 上为增函数, 因为 g(x)g\left ( {x} \right )有3个不同的零点,故g(e)<0g\left ( {e} \right ) < 0且g(a)>0g\left ( {a} \right )>0 , 故 (1e−e2e2)(e−a)−e2e−lne+b<0\left ( {\frac{1} {e}-\frac{e} {2 e^{2}}} \right )\left ( {e -a} \right )-\frac{e} {2 e}-ln e +b < 0且(1a−e2a2)(a−a)−e2a−lna+b>0\left ( {\frac{1} {a}-\frac{e} {2a^{2}}} \right )\left ( {a-a} \right )-\frac{e} {2a}-lna+b>0 , 整理得到: b<a2e+1b < \frac{a} {2 e}+1且b>e2a+lna=f(a)b>\frac{e} {2 a}+lna=f\left ( {a} \right ) , 此时 b−f(a)−12(ae−1)<a2e+1−(e2a+lna)−a2e+12=32−e2a−lnab-f\left ( {a} \right )-\frac{1} {2}\left ( {\frac{a} {e}-1} \right ) < \frac{a} {2 e}+1-\left ( {\frac{e} {2a}+lna} \right )-\frac{a} {2 e}+\frac{1} {2}=\frac{3} {2}-\frac{e} {2a}-lna , 设 u(a)=32−e2a−lnau\left ( {a} \right )=\frac{3} {2}-\frac{e} {2a}-lna,则u′(a)=e−2a2a2<0u'\left ( {a} \right )=\frac{e - 2 a} {2a^{2}} < 0 , 故 u(a)u\left ( {a} \right )为(e,+∞)\left ( {e ,+\infty} \right )上的减函数,故u(a)<32−e2e−lne=0u\left ( {a} \right ) < \frac{3} {2}-\frac{e} {2 e}-ln e = 0 , 故 0<b−f(a)<12(ae−1)0 < b-f\left ( {a} \right ) < \frac{1} {2}\left ( {\frac{a} {e}-1} \right ) (ⅱ)当 0<a<e0 < a < e 时,同(ⅰ)中讨论可得: 故 g(x)g\left ( {x} \right )在(0,a),(e,+∞)\left ( {0,a} \right ),\left ( {e ,+\infty} \right )上为减函数,在(a,e)\left ( {a, e} \right ) 上为增函数, 不妨设 x1<x2<x3x_{1} < x_{2} < x_{3},则0<x1<a<x2<e<x30 < x_{1} < a < x_{2} < e < x_{3} , 因为 g(x)g\left ( {x} \right )有3个不同的零点,故g(a)<0g\left ( {a} \right ) < 0且g(e)>0g\left ( {e} \right )>0 , 故 (1e−e2e2)(e−a)−e2e−lne+b>0\left ( {\frac{1} {e}-\frac{e} {2 e^{2}}} \right )\left ( {e -a} \right )-\frac{e} {2 e}-ln e +b>0且(1a−e2a2)(a−a)−e2a−lna+b<0\left ( {\frac{1} {a}-\frac{e} {2a^{2}}} \right )\left ( {a-a} \right )-\frac{e} {2a}-lna+b < 0 , 整理得到: a2e+1<b<a2e+lna\frac{a} {2 e}+1 < b < \frac{a} {2 e}+lna , 因为 x1<x2<x3x_{1} < x_{2} < x_{3},故0<x1<a<x2<e<x30 < x_{1} < a < x_{2} < e < x_{3} , 又 g(x)=1−a+ex+ea2x2−lnx+bg\left ( {x} \right )=1-\frac{a+ e} {x}+\frac{e a} {2x^{2}}-lnx+b , 设 t=ext=\frac{e} {x},ae=m∈(0,1)\frac{a} {e}=m\in \left ( {0,1} \right ),则方程1−a+ex+ea2x2−lnx+b=01-\frac{a+ e} {x}+\frac{e a} {2x^{2}}-lnx+b=0 即为: −a+eet+a2et2+lnt+b=0-\frac{a+ e} {e}t+\frac{a} {2 e}t^{2} +lnt+b=0即为−(m+1)t+m2t2+lnt+b=0-\left ( {m+1} \right )t+\frac{m} {2}t^{2} +lnt+b=0 , 记 t1=ex1,t2=ex2,t3=ex3,t_{1} =\frac{e} {x_{1}},t_{2} =\frac{e} {x_{2}},t_{3} =\frac{e} {x_{3}}, 则 t1,t1,t3t_{1} ,t_{1} ,t_{3}为−(m+1)t+m2t2+lnt+b=0-\left ( {m+1} \right )t+\frac{m} {2}t^{2} +lnt+b=0 有三个不同的根, 设 k=t1t3=x3x1>ea>1k=\frac{t_{1}} {t_{3}}=\frac{x_{3}} {x_{1}}>\frac{e} {a}>1,m=ae<1m=\frac{a} {e} < 1 , 要证: 2e+e−a6e2<1x1+1x2<2a−e−a6e2\frac{2} {e}+\frac{e -a} {6 e^{2}} < \frac{1} {x_{1}}+\frac{1} {x_{2}} < \frac{2} {a}-\frac{e -a} {6 e^{2}},即证2+e−a6e<t1+t3<2ea−e−a6e2+\frac{e -a} {6 e} < t_{1} +t_{3} < \frac{2 e} {a}-\frac{e -a} {6 e} , 即证: 13−m6<t1+t3<2m−1−m6\frac{1 3 -m} {6} < t_{1} +t_{3} < \frac{2} {m}-\frac{1 -m} {6} , 即证: (t1+t3−13−m6)(t1+t3−2m+1−m6)<0\left ( {t_{1} +t_{3} -\frac{1 3 -m} {6}} \right )\left ( {t_{1} +t_{3} -\frac{2} {m}+\frac{1 -m} {6}} \right ) < 0 , 即证: t1+t3−2−2m<(m−13)(m2−m+12)36m(t1+t3)t_{1} +t_{3} -2-\frac{2} {m} < \frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {36m\left ( {t_{1} +t_{3}} \right )} , 而 −(m+1)t1+m2t12+lnt1+b=0-\left ( {m+1} \right )t_{1} +\frac{m} {2}t_{1}^{2}+lnt_{1} +b=0且−(m+1)t3+m2t32+lnt3+b=0-\left ( {m+1} \right )t_{3} +\frac{m} {2}t_{3}^{2}+lnt_{3} +b=0 , 故 lnt1−lnt3+m2(t12−t32)−(m+1)(t1−t3)=0lnt_{1} -lnt_{3} +\frac{m} {2}\left ( {t_{1}^{2}-t_{3}^{2}} \right )-\left ( {m+1} \right )\left ( {t_{1} -t_{3}} \right )=0 , 故 t1+t3−2−2m=−2m×lnt1−lnt3t1−t3t_{1} +t_{3} -2-\frac{2} {m}=-\frac{2} {m}\times \frac{lnt_{1} -lnt_{3}} {t_{1} -t_{3}} , 故即证: −2m×lnt1−lnt3t1−t3<(m−13)(m2−m+12)36m(t1+t3)-\frac{2} {m}\times \frac{lnt_{1} -lnt_{3}} {t_{1} -t_{3}} < \frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {36m\left ( {t_{1} +t_{3}} \right )} , 即证: (t1+t3)lnt1t3t1−t3+(m−13)(m2−m+12)72>0\frac{\left ( {t_{1} +t_{3}} \right )ln\frac{t_{1}} {t_{3}}} {t_{1} -t_{3}}+\frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72}>0 即证: (k+1)lnkk−1+(m−13)(m2−m+12)72>0\frac{\left ( {k+1} \right )lnk} {k-1}+\frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72}>0 , 记 φ(k)=(k+1)lnkk−1,k>1\varphi \left ( {k} \right )=\frac{\left ( {k+1} \right )lnk} {k-1},k>1,则φ′(k)=1(k−1)2(k−1k−2lnk)>0\varphi '\left ( {k} \right )=\frac{1} {\left ( {k-1} \right )^{2}}\left ( {k-\frac{1} {k}-2lnk} \right )>0 , 设 u(k)=k−1k−2lnku\left ( {k} \right )=k-\frac{1} {k}-2lnk,则u′(k)=1+1k2−2k>2k−2k=0u'\left ( {k} \right )=1+\frac{1} {k^{2}}-\frac{2} {k}>\frac{2} {k}-\frac{2} {k}=0即φ′(k)>0\varphi '\left ( {k} \right )>0 , 故 φ(k)\varphi \left ( {k} \right )在(1,+∞)\left ( {1,+\infty} \right )上为增函数,故φ(k)>φ(m)\varphi \left ( {k} \right )>\varphi \left ( {m} \right ) , 所以 (k+1)lnkk−1+(m−13)(m2−m+12)72>(m+1)lnmm−1+(m−13)(m2−m+12)72\frac{\left ( {k+1} \right )lnk} {k-1}+\frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72}>\frac{\left ( {m+1} \right )lnm} {m-1}+\frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72} , 记 ω(m)=lnm+(m−1)(m−13)(m2−m+12)72(m+1),0<m<1\omega \left ( {m} \right )=lnm+\frac{\left ( {m-1} \right )\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72\left ( {m+1} \right )},0 < m < 1 , 则 ω′(m)=(m−1)2(3m3−20m2−49m+72)72m(m+1)2>(m−1)2(3m3+3)72m(m+1)2>0\omega '\left ( {m} \right )=\frac{\left ( {m-1} \right )^{2} \left ( {3m^{3} -20m^{2} -49m+72} \right )} {72m\left ( {m+1} \right )^{2}}>\frac{\left ( {m-1} \right )^{2} \left ( {3m^{3} +3} \right )} {72m\left ( {m+1} \right )^{2}}>0 , 所以 ω(m)\omega \left ( {m} \right )在(0,1)\left ( {0,1} \right )为增函数,故ω(m)<ω(1)=0\omega \left ( {m} \right ) < \omega \left ( {1} \right )=0 , 故 lnm+(m−1)(m−13)(m2−m+12)72(m+1)<0lnm+\frac{\left ( {m-1} \right )\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72\left ( {m+1} \right )} < 0即(m+1)lnmm−1+(m−13)(m2−m+12)72>0\frac{\left ( {m+1} \right )lnm} {m-1}+\frac{\left ( {m-13} \right )\left ( {m^{2} -m+12} \right )} {72}>0 , 故原不等式得证:

点睛:思路点睛:导数背景下的切线条数问题,一般转化为关于切点方程的解的个数问题,而复杂方程的零点性质的讨论,应该根据零点的性质合理转化需求证的不等式,常用的方法有比值代换等.